-
1 przen|ieść
pf — przen|osić impf (przeniosę, przeniesiesz, przeniesie, przeniósł, przeniosła, przenieśli — przenoszę) Ⅰ vt 1. (niosąc, umieścić gdzie indziej) to carry [książki, stół, bagaż]- przeniósł ją przez próg he carried her across the threshold- przenosili meble do innego pokoju they were moving the furniture to another room- przeniósł niewiadomą z jednej strony równania na drugą he transferred an unknown from one side of the equation to the other- przenosiła ciężar ciała z jednej nogi na drugą she shifted the weight of her body from one leg to the other2. (rozprzestrzenić) to carry, to spread [choroby, zarazki]; to transplant [modę, zwyczaje]- komary przenoszą malarię malaria is carried by mosquitoes- choroby przenoszone drogą płciową sexually transmitted a. transmissible diseases- wiatr przenosił szybko ogień na inne domy the wind rapidly spread the fire to other buildings3. (ulokować w innym miejscu) to transfer, to move- przenieść szkołę do innego budynku to transfer a school to a different building4. (zmienić sytuację) to transfer- przenieść kogoś na inne stanowisko to transfer a. move sb to a different post- przenieść coś na ekran/scenę książk. to adapt sth for a. to transfer sth to the screen/stage- autor przeniósł na papier swoje rozważania the author transferred his thoughts (on)to paper- malarz przeniósł na płótno to ważne wydarzenie historyczne the artist committed this important historic event to canvas książk.- film przeniósł nas w lata 70. the film transported us back to the seventies- przenieśli go na emeryturę a. w stan spoczynku he was retired a. pensioned off5. (odtworzyć) to transfer- poprawki korektorskie przeniono na czystopis the proof-reader’s corrections have been transferred onto the fair copy- rysunek z książki przeniósł na karton he copied a drawing from the book onto cartridge paper6. przen. (przelać) to transfer [uczucia, prawa autorskie]- przeniosła miłość z męża na dziecko she transferred her love from her husband onto her child- przeniósł całą agresję z brata na bratową he transferred all the aggression he felt towards his brother onto his sister-in-law- przeniósł prawa majątkowe na syna he transferred the property to his son7. pot. to divide [wyraz] Ⅱ przenieść się – przenosić się 1. (zmienić miejsce pobytu) to move- przenieść się do innego miasta/na inny wydział to move to a different town/department- po podwieczorku przenieśli się do ogrodu after tea they moved into the garden2. (zostać przeniesionym) to move, to transfer- przenieśmy się teraz dwieście lat wstecz let’s now move two hundred years back a. into the past- ogień przenosił się na inne domy/na dach the fire was spreading to other buildings/onto the roof- szkoła przeniosła się do nowego budynku the school was moved a. was transferred to a new building, the school moved a. transferred to a new building- wiadomości przeniosły się pocztą pantoflową the news spread through the grapevine■ przenieść się do wieczności/na łono Abrahama to go to glory, to (go to) meet one’s Maker- przenieść się myślą a. myślami do kogoś/czegoś książk. to turn one’s thoughts to sb/sth- przeniosła się myślą do lat wczesnej młodości she turned her thoughts to her early youth, her thoughts went back to her early youth- przenieść wzrok a. spojrzenie a. oczy z kogoś/czegoś na kogoś/coś to turn one’s eyes from sb/sth onto sb/sth, to move one’s gaze from sb/sth to sb/sth- przeniosła wzrok z matki na ojca her gaze moved a. she moved her gaze from her mother to her fatherThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > przen|ieść
-
2 przenosin|y
plt (G przenosin) pot. move, relocation- jutro odbędą się nasze przenosiny do nowego mieszkania tomorrow we’re moving to a new flat- przenosiny naszej firmy do nowego budynku odbyły się wczoraj the relocation of our company to a new building took place yesterdayThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > przenosin|y
-
3 instalacj|a
f 1. (G pl instalacji) (zespół urządzeń) system- instalacja sanitarna sanitary fittings- instalacja wodna a. wodociągowa a water system- instalacja centralnego ogrzewania a central heating system- instalacja wodno-kanalizacyjna plumbing- instalacja elektryczna wiring- instalacja gazowa gas fittings- instalacje podsłuchowe a bugging a. tapping a. listening system- instalacja klimatyzacyjna air conditioning2. sgt (montowanie) installation- instalacja wodomierzy w nowym domu the installation of water meters in a new building- instalacja programu komputerowego the installation of a computer program3. (G pl instalacji) Szt. installationThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > instalacj|a
-
4 teren
m (G terenu) 1. (obszar ziemi) land, terrain- teren górzysty/pustynny mountainous/desert terrain- tereny roponośne oilfields- tereny wulkaniczne volcanic land2. (wydzielony celowo) land, grounds- teren rolniczy/przemysłowy agricultural/industrial land- tereny uprawne arable lands- tereny łowieckie hunting grounds- teren leśny woodland, tract of forest- teren budowy building a. construction site- tereny sportowe sports grounds- wyznaczono już teren pod budowę placu zabaw a site has already been chosen for a new playground- tereny pod zabudowę building land- teren szkoły/szpitala school/hospital grounds- teren fabryczny a. fabryki the factory premises- policja otoczyła teren dworca the police cordoned off the railway station3. (miejsce) area, place- głównym terenem przemian gospodarczych są miasta cities are the major areas of economic development4. (dziedzina) area- teren badań the scope of research- historia od wieków była dla pisarzy terenem penetracji history has always been an area a. a field of interest for writers5. pot. (lokalna władza) local authorities- został wybrany głosami terenu he was voted in by the locals- teren zakryty Geog. built-up area- tereny zielone the green belt■ przygotować teren do czegoś to prepare the ground for sth- wyjechać w teren pot. (do ośrodków prowincjonalnych) to go on one’s rounds- być w terenie pot. to be in the field* * *ground, terrain* * *mi1. (= część powierzchni ziemi) ground, terrain, area; teren budowy construction site, building site; teren fabryki factory's premises, factory's confines; teren szkoły school grounds; tereny zielone green areas; tereny rolnicze, wiejskie rural area; tereny leśne woodland; rzeźba terenu geol. relief, land form; uzbrajać teren develop the ground.2. (= obszar działań) site, field, arena; teren bitwy the site of the battle; teren działalności l. zainteresowań domain, field.3. pot. (= ośrodki prowincjonalne) local branches, local offices; pojechać w teren go on a round; być w terenie be in the field, be on one's round; mieć orientację terenu have the sense of direction; na swoim własnym terenie on one's own ground.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > teren
-
5 dor|obić
pf — dor|abiać impf Ⅰ vt 1. (zrobić więcej) to make (some) more [kanapek, naleśników] 2. (zrobić coś brakującego) to make- dorobić półkę do regału to make an additional shelf for the bookcase- dorobić kołnierz do swetra to add a collar to a jumper- dorobić klucze to make duplicate keys- dorobić nowe zakończenie powieści to make up a new ending for a novel- dorobić ideologię do czegoś przen. to come up with a justification for sth- dorabiał części samochodowe he made a. manufactured spare parts for cars- uzasadnienie dorobiono potem they came up with the justification after the fact a. event- dorabiać szyciem/korepetycjami/tłumaczeniami na utrzymanie to do some sewing/tutoring/translations to make ends meet- dorabiać nadgodzinami (do pensji) to earn (some) extra money by working overtime- dorabiać sobie na boku to earn money on the side pot.- dorobić (sobie) parę złotych na drobne wydatki to earn a bit of pin money pot.- dorabiać do stypendium/renty to supplement one’s scholarship/pension- dorabiała jako kelnerka/barmanka she earned extra money moonlighting as a waitress/barmaid a. bartender US- ile można dorobić nie tracąc prawa do emerytury/zasiłku? how much are you allowed to earn before you lose your (retirement) pension/(unemployment) benefits?Ⅲ dorobić się — dorabiać się pot. 1. (wzbogacić się) to make a fortune; to make a pile pot.- dorobić się majątku to make a fortune- imigranci dorabiali się, budowali piękne domy the immigrants were getting rich and building themselves fine houses- powoli dorabiali się ciężką pracą they gradually made money by working hard- dorobił się na piwie/handlu he made a fortune on beer/trade2. (osiągnąć) to acquire [przezwiska]- powoli dorabiałem się pokaźnej biblioteki I was gradually building up an impressive library- miasto dorobiło się nowej sali kinowej the town finally has a. boasts a new cinema3. (nabawić się) to catch, to come down with [kataru, grypy, zapalenia płuc]; to develop [reumatyzmu]- życiem w stresie dorobił się wrzodów żołądka his stressful lifestyle gave him ulcers- z takim katarem nie chodź do pracy, bo się dorobisz don’t go to work with that head cold, because you’ll come down with something worseThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > dor|obić
-
6 konstrukcj|a
f (G pl konstrukcji) 1. (struktura) structure- konstrukcja budynku/mostu/urządzenia the structure of a building/bridge/machine- konstrukcja filmu/powieści the structure of a film/novel- to skomplikowana konstrukcja myślowa it’s a complicated mental construct- oprzeć całą konstrukcję na mocnych fundamentach to base the whole structure on a firm foundation także przen.- konstrukcje czasownikowe/zdaniowe verbal/sentence structures2. (rzecz) construction, structure- wystawa nowoczesnych konstrukcji an exhibition of modern structures3. sgt (tworzenie) construction, building- podjął się konstrukcji nowego samolotu he’s undertaken the construction of a new airplane- rząd ma problemy z konstrukcją budżetu the government is having trouble drawing up a budget4. Mat. structure- konstrukcja wielościanów the structure of polyhedra a. polyhedrons- □ konstrukcja bezosobowa Jęz. impersonal construction- konstrukcja egzocentryczna Jęz. exocentric construction- konstrukcja ergatywna Jęz. ergative construction- konstrukcja kratowa Budow., Techn. lattice construction, latticework- konstrukcja psychiczna Psych. psychological make-up- konstrukcja ramowa Budow., Techn. frame- konstrukcja szkieletowa Techn. frame a. skeleton constructionThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > konstrukcj|a
-
7 okaza|ły
adj. grad. 1. (pokaźny) [budynek, tusza, wzrost] impressive; [zamek, mury] magnificent, grand- najokazalsza budowla we wsi to kościół the grandest building in the village is the church- nowa szkoła mieściła się w okazałym gmachu the new school was situated in an impressive (-looking) a. imposing building2. (wystawny, bogaty) magnificent, sumptuous- urządzić okazały bankiet to give a sumptuous banquet- wyprawić córce okazałe wesele to organize a magnificent a. lavish wedding for one’s daughterThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > okaza|ły
-
8 prac|a
Ⅰ f 1. sgt (działalność) work; (fizyczna) labour- mieć dużo pracy to have a lot of work (to do)- jest jeszcze dużo pracy there’s still a lot of work to be done- zabrać się a. wziąć się do pracy to set to a. get down to a. go to work- przykładać się do pracy to apply oneself to one’s work- przerwać pracę (zastrajkować) to come out a. go (out) on strike- włożyć w coś wiele pracy to put a lot of work into sth- dojść do majątku (własną) pracą to get wealthy through one’s own efforts- wszystko osiągnął ciężką pracą he owes everything to his own hard work- cała jego praca poszła na marne all his work came to naught a. went down the drain pot.- (jego) praca nad filmem/nową rolą (his) work on a film/a new role- praca przy a. na komputerze/taśmie work on the computer/the production line- praca z dziećmi upośledzonymi umysłowo work with mentally handicapped children- praca z młodzieżą youth work- praca fizyczna physical work, manual labour- praca zarobkowa paid work, gainful employment- praca badawcza research work- praca społeczna voluntary a. community work- praca polityczna political activity- praca charytatywna charity work- praca papierkowa paperwork- praca niewolnicza slave labour- praca ponad siły superhuman work- praca zespołowa team work- praca w grupach group work- praca wykonywana z zamiłowaniem a labour of love- człowiek pracy a working man- świat pracy the working classes, the world of work- narzędzia pracy tools; przen. the tools of the trade- nawał a. ogrom pracy pressure of work- podział pracy Ekon. the division of labour- tempo pracy the pace of work- mieć pracę to be in work, to have a job- nie mieć pracy to be out of work a. out of a job- szukać pracy to look a. to be looking for work a. a job, to job-hunt- iść do pracy (zacząć zarabiać) to begin a. start work- rozpoczynać/kończyć pracę to begin a. start/finish work- dostać/stracić pracę to get/lose a job- zmienić pracę to change jobs- żyć z pracy własnych rąk to earn one’s living by honest work- dać komuś pracę to give sb work a. a job- zwolnić kogoś z pracy to give sb (their) notice, to dismiss sb- podziękować komuś za pracę to let sb go euf.- praca w pełnym/niepełnym wymiarze godzin a full-time/a part-time job- praca w systemie zmianowym shift work- praca etatowa/stała a permanent/a steady job- praca sezonowa seasonal work- praca sezonowa przy zbiorze truskawek seasonal work as a strawberry picker- praca wakacyjna a holiday job- praca dodatkowa an extra job- praca na akord piecework- praca zlecona a. na zlecenie contract work- dorabiał do pensji pracami zleconymi he supplemented his income with contract work- praca na własny rachunek self-employment- praca zawodowa career- praca zawodowa przy domowym terminalu telecommuting- praca z utrzymaniem a live-in job, work with bed and board- dobrze płatna praca a well-paid job- ciągłość pracy continuity of employment- staż pracy seniority, length of service- długi/krótki staż pracy long/short service- czas pracy working time a. hours- ruchomy czas pracy flexitime- skrócony czas pracy short time- dzień pracy a working day- dzień wolny od pracy a holiday- miejsce pracy work(place)- tworzenie nowych miejsc pracy job creation- rynek pracy the labour market- zakład pracy workplace- umowa o pracę contract of employment, employment contract- nagroda za 10 lat pracy a bonus for 10 years of service3. (miejsce zatrudnienia) work- być w pracy to be at work- pójść/przyjść do pracy to go/come to work- jeszcze nie wrócił (do domu) z pracy he’s not home from work yet- ona zawsze spóźnia się do pracy she’s always late for work- nie dzwoń do mnie do pracy don’t phone me at work- koledzy/koleżanki z pracy colleagues from work, fellow workers, workmates- nieobecność w pracy absence from work4. (utwór, książka, obraz) work- praca monograficzna a monograph- praca źródłowa a study based on sources a. on source materials- praca o muzyce/sztuce a. na temat muzyki/sztuki a work on a. about music/art- praca z (zakresu a. dziedziny) genetyki a work on genetics- napisać/ogłosić pracę z zakresu fizyki to write/publish a paper on physics- wystawa prac młodych artystów an exhibition of work(s) by young artists- na konkurs zgłoszono 20 prac there were 20 entries for the competition- praca domowa homework- odrabiać pracę domową to do homework- zadać uczniom pracę domową to give pupils homework a. an assignment US- praca klasowa a class test- praca semestralna a term a. an end-of-term paper- praca egzaminacyjna an examination paper a. script- praca dyplomowa/magisterska a Bachelor’s dissertation/a Master’s dissertation a. master’s thesis- praca doktorska/habilitacyjna a doctoral/a postdoctoral dissertation- praca pisemna z języka polskiego a Polish essay- poprawiać prace studentów to mark students’ work6. sgt (funkcjonowanie) workings pl, functioning, operation- praca serca the action of the heart- zatrzymanie pracy serca cardiac arrest- praca mięśni the work of the muscles- praca nerek the functioning of the kidneys- praca umysłu ludzkiego the workings of the human mind- praca maszyny/silnika the work a. operation of a machine/an engine- praca bez zakłóceń smooth running- tryb pracy (urządzenia) a mode7. Komput. job- sterowanie pracami job control- język sterowania pracami job control language- kolejka prac a job queue8. sgt Fiz. work- jednostka pracy unit of workⅡ prace plt work U- prace badawcze/badawczo-rozwojowe research/research and development work- prace przygotowawcze/wykończeniowe preparatory/completion work- prace murarskie/transportowe masonry a. bricklaying work/transport- prace remontowe/restauracyjne repair/restoration work- prace polowe/żniwne work in the field/harvesting- prace budowlane building work(s)- prace ziemne earthworks- prace budowlane jeszcze trwają the building work is still going on a. in progress- praca nakładcza outwork- praca nieprodukcyjna Ekon. non-productive labour- praca organiczna Hist. ≈ organic work (a programme of economic and cultural development, launched by the Polish positivists)- praca produkcyjna Ekon. productive labour- praca u podstaw Hist. ≈ work at the grass roots (a programme of spreading literacy and popularizing science among the masses, launched by the Polish positivists)- prace domowe housework- prace ręczne Szkol. handicrafts■ praca benedyktyńska książk. painstaking work- praca herkulesowa a Herculean task- praca syzyfowa książk. Sisyphean task a. labours- bez pracy nie ma kołaczy przysł. no gains without pains- jaka praca, taka płaca przysł. ≈ you only get paid for what you do- żadna praca nie hańbi przysł. ≈ honest work is nothing to be ashamed of- praca nie zając, nie ucieknie pot. work can waitThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > prac|a
-
9 praw|o
Ⅰ n 1. sgt (ogół przepisów) law- prawo nowożytne modern law- prawo polskie/francuskie Polish/French law- reguły a. normy prawa legal norms a. principles- rządy prawa the rule of law- zgodnie z prawem in accordance with a. according to the law- zgodnie z polskim prawem under Polish law- zgodnie z duchem i literą prawa in accordance with the spirit and the letter of the law- wbrew prawu against the law, contrary to the law- stosować się do przepisów prawa to abide by a. obey the law- złamać prawo to break the law- być niezgodnym z prawem a. wbrew prawu to be against the law- uznać przerywanie ciąży za niezgodne z prawem to criminalize abortion- działać w granicach prawa/niezgodnie z prawem to operate within/outside the law- stać ponad prawem to be above the law- wejść w konflikt z prawem to fall foul of a. to come into conflict with the law- wyjąć kogoś spod prawa Hist. to outlaw sb- człowiek wyjęty spod prawa Hist. an outlaw- w imieniu prawa in the name of the law- w obliczu prawa in the eyes of the law- nieznajomość prawa nie zwalnia od odpowiedzialności ignorance of the law is no excuse a. defence, ignorance is no defence- prawo drakońskie Hist. Draconian law2. (norma prawna, ustawa) law; (zapisana) statute- zbiór praw a legal code a. code of laws- system praw a system of law, a legal system- uchwalać a. stanowić prawa to enact a. make laws- uchwalić prawo to pass a. adopt a law- uchylić prawo to revoke a. rescind a law książk.- prawo o spółdzielczości/środkach masowego przekazu a law on the cooperative movement/on the mass media- nowe prawo wchodzi w życie a. obowiązuje od 1 maja the new law comes into effect on a. applies as of 1 May- prawo o stowarzyszeniach wygasa a. traci moc 31 grudnia the law on association lapses on a. as of 31 December3. sgt (nauka) law- wydział prawa a law faculty- student/studentka prawa a law student- studiować prawo to study a. read law- ukończyć prawo to graduate in law4. (uprawnienie) right (do czegoś to sth); entitlement książk. (do czegoś to sth); eligibility U (do czegoś for sth)- prawa człowieka/zwierząt human/animal rights- działacz/kampania na rzecz obrony praw zwierząt an animal rights activist/campaign- prawa kobiet women’s rights- prawa publiczne/obywatelskie public/civil rights- prawa małżeńskie/rodzicielskie marital/parental rights- prawa i obowiązki obywatela civil rights and duties- prawo własności proprietorship, ownership- prawa spadkowe inheritance rights- prawa miejskie a (town/city) charter- nadać/odebrać prawa miejskie to grant/revoke a town/city charter- uczestniczyć w zebraniu bez prawa głosu to take part in a meeting without the right to vote- prawo pierwszeństwa przejazdu the right of way- równe prawa equal rights- prawo do emerytury pension rights- prawo do pracy/do strajku the right to work/to strike- mieć prawo do corocznego urlopu/do emerytury to be entitled to annual leave/to a retirement pension- mieć prawa do książki to have a. hold the copyright on a. in a. for a book- mieć prawo do ekranizacji powieści to own the film rights to a novel- mieć prawo coś zrobić to have the right a. to be entitled to do sth- ona nie ma prawa tak cię traktować she has no right to treat you like that- masz pełne prawo odmówić you have every right to refuse- kto ci dał prawo mnie krytykować? what gives a. who gave you the right to criticize me?- rościć/zastrzec sobie prawo do czegoś to claim/reserve the right to sth- nabyć/utracić prawo do czegoś to gain a. acquire/lose the right to sth- zrzec się prawa do czegoś to relinquish a. renounce one’s right to sth książk.- przyznać komuś prawo do czegoś to grant sb the right to sth- odmówić komuś prawa do czegoś to deny sb the right to sth- pozbawić kogoś prawa wykonywania zawodu to deprive sb of the right to practise their profession, to ban sb from practising a profession- upominać się o swoje prawa a. dochodzić swoich praw to demand a. claim one’s rights- jakim prawem? by what right?- jakim prawem wtrącasz się w moje sprawy? who gave you the right to interfere in my affairs?- wszelkie prawa zastrzeżone all rights reserved- wywiad publikowany na prawach wyłączności an exclusive interview- na równych prawach on equal terms- ona jest tu na prawach domownika she’s treated here as one of the family- prawo łaski the prerogative of mercy- skorzystać z prawa łaski to pardon, to be pardoned5. Aut. prawo jazdy driving licence GB; driver’s license US- zdawać/zdać egzamin na prawo jazdy to take/pass one’s driving test- chodzić na kurs prawa jazdy to take driving lessons6. (zasada, prawidłowość) law, principle- prawa naturalne/ekonomiczne/społeczne natural/economic/social laws- prawa fizyczne/natury the laws of physics/nature- odkryć/sformułować prawo to formulate a law a. principle- podlegać prawom materii/przyrody to be subject to the laws of matter/natureⅡ adv. 1. na a. w prawo (w prawą stronę) to the right; (po prawej stronie) on a. to the right- na prawo od budynku jest sad to the right of the building there’s an orchard- na prawo jest a. widzicie ratusz to a. on your right is a. you can see the town hall- iść/skręcić w prawo a. na prawo to go/turn right- skręć w pierwszą (ulicę) w prawo take the first (street to the) right- na prawo patrz! Wojsk. eyes right!- szastał pieniędzmi na prawo i lewo he was spending money right, left and centre pot.- w prawo i w lewo (na wszystkie sposoby) in every possible way2. pot. (w polityce) pójść na prawo to veer to the right- zwrot na prawo a turn to the right- być na prawo od kogoś to be to the right of sb- być na prawo od centrum to be right of centreⅢ z prawa pot. (po prawej stronie) from the right- z prawa rozciągały się pola to the right, there were fields- z prawa i z lewa from all sidesⅣ prawo- w wyrazach złożonych 1. (odnoszący się do strony) right- 2. (dotyczący prawa) law-- □ prawa kardynalne Hist. cardinal laws- prawo administracyjne administrative law- prawo autorskie copyright law- prawo biogenetyczne recapitulation theory; Biol. palingenesis- prawo bliższości Hist., Prawo (the right of) primogeniture- prawo budowlane building code- prawo chełmińskie Hist., Prawo Chełm Law (a charter defining terms under which Polish towns were incorporated, modelled on the Magdeburg Law)- prawo ciążenia Newtona Fiz. Newton’s law of gravitation- prawo cywilne civil law- prawo doraźne Prawo summary justice- prawo finansowe a. skarbowe revenue law- prawo handlowe commercial a. trade law- prawo kanoniczne a. kościelne canon a. church a. ecclesiastical law- prawo karne Prawo criminal law- prawo karne wykonawcze penal law- prawo karne skarbowe penal revenue law- prawo lokalowe housing law- prawo łowieckie game laws- miasto na prawie magdeburskim a town chartered according to the Magdeburg law- prawo mennicze Hist. minting rights- prawo międzynarodowe international law- prawo Murphy’ego Murphy’s a. Sod’s pot., żart. Law- prawo obywatelstwa right of citizenship- prawo państwowe constitutional law- prawo Parkinsona Parkinson’s law- prawo pracy labour legislation, employment legislation- prawo prasowe press legislation- prawo probiercze assay law- prawo procesowe adjective a. procedural law- prawo rodzinne family law- prawo rzymskie Roman law- prawo wartości Ekon. the law of value- prawo wojenne law of war- prawo wyborcze electoral a. election law- bierne prawo wyborcze eligibility to stand for election, right to be elected- czynne prawo wyborcze voting rights, suffrage, franchise- powszechne prawo wyborcze universal suffrage a. a universal franchise- prawo wyborcze dla kobiet women’s suffrage- prawo zwyczajowe common law, custom- albo w prawo, albo w lewo you can’t have your cake and eat itThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > praw|o
-
10 co
Ⅰ pron. 1. (w pytaniach) what- co to (jest)? what’s this/that?- co jest na górze? what’s upstairs?- co robisz? what are you doing?- co mi kupiłaś? what did you buy for me?- co się dzieje? what’s going on a. happening?- co ci po tym? what do you need it for?- o co chodzi? what’s the problem a. matter?, what’s going on?- w co się ubierzesz? what are you going to wear?- czego szukasz? what are you looking for?- czego on chciał? what did he want?- czego a. copot. chcesz w zamian? what do you want in exchange?- do czego służy ten guzik? what is this button for?- z czego jest ta koszula? what is this shirt made of?- czemu się tak przyglądasz? what are you looking at?- czym mam otworzyć tę puszkę? what shall I open this tin with?- czym żywią się wieloryby? what do whales feed on?- czym to się skończy? how will it (all) end?- o czym oni mówią? what are they talking about?- co to za maszyna? what’s this/that machine?- co to za kamień? what kind of stone is this?- co ty na to? what do you say a. think?- co u ciebie? how are you?, what’s new?, how’s life (treating you)?- co z tobą? źle się czujesz? what’s wrong (with you)?, don’t you feel well?- psa zabierzemy ze sobą, ale co z kotem? we can take the dog with us, but what about the cat?- co z tego? a. no to co? what of a. about it? pot.- co z tego, że kocha? so he’s in love, so what? pot.- co on, oszalał, żeby tyle forsy przepuścić! pot. he must be mad blowing all that money pot.- czego tam nie ma na strychu! there are all sorts of things in the attic- czym to on w życiu nie był! he’s done all sorts of things in life- co ty mi tu przyniosłeś? what on earth have you brought me?- po co a. na co? what for?- po co jedziesz do Krakowa? what are you going to Cracow for?- na co ci ten scyzoryk? what do you need this penknife for?- i na co wam to było? what did you have to (go and) do that for?- czego tam poszłaś? pot. what did you go there for?- czemu płaczesz? what are you crying for?- czemu nie? why not?- „idziesz z nami?” – „czemu nie” ‘are you coming with us?’ – ‘why not?’2. (w mowie zależnej) what- powiedz, co chcesz na śniadanie tell me what you want for breakfast- zapytaj go, co zrobił z nożyczkami ask him what he’s done with the scissors- dobrze byłoby wiedzieć, o co właściwie mu chodzi it would be good to know what he really wants- przysłuchiwał się, o czym rozmawiają he was listening in on their conversation- nie wiem, co to była za ryba I don’t know what kind of fish it was- nie rozumiem, po co tu przyszedł I don’t understand why he came here a. what he came here for- powiem mu jutro, co i jak I’ll tell him tomorrow what’s what- wiesz co?… (do) you know what?… pot., (I’ll) tell you what… pot.3. (w zdaniu podrzędnym zawężającym) that- wszystko to, co chciał zrobić everything (that) he wanted to do- mam coś, co cię zainteresuje I’ve got something that’ll interest you- nie zrobiłam nic, czego musiałabym się wstydzić I did nothing (that) I ought to be ashamed of- rób, co chcesz do what you want- czym była kiedyś łacina, tym stał się dziś język angielski what Latin was once, English is today- co jest naprawdę nieznośne, to myśl, że… what is really maddening is the thought that…- z czego będziemy żyć, to mój kłopot what we’re going to live on is my problem- co się stało, to się nie odstanie what’s done is done4. (w zdaniu podrzędnym rozwijającym) which- powiedział, że pożyczył mi pieniądze, co nie było prawdą he said he had lent me some money, which wasn’t true- zdał ostatni egzamin, czym bardzo ucieszył rodziców he passed the last exam, which made his parents very happy5. (ile, jak, jaki) as- on ma tyle samo wrogów, co przyjaciół he has as many enemies as he has friends- zatrudniamy tyle samo pracowników, co rok temu we employ as many people as we did a year ago- mam dwa razy tyle pracy, co ty I have twice as much work as you (have)- kapelusz tego samego koloru, co płaszcz a hat the same colour as the coat- mieszkam w tym samym domu, co on I live in the same building as he does- rodzice tyle go widywali, co na obiedzie his parents only saw him at dinner time6. pot. (kto, który) who- ktoś, co nigdy nie był w wojsku someone who has never been in the army- znam kogoś, co to chętnie zrobi I know someone who’ll be glad to do it- gdzie się podział ten chłopak, co u was mieszkał? what happened to the boy who used to live with you?- wiesz, co ty dla niego jesteś? do you know what you are to him?- ten młyn, co to w nim teraz jest hotel that mill that’s a hotel now7. pot. (dlaczego, w jakim celu) why- co się tak kręcisz? why can’t you sit still?- co tak wcześnie wstałaś? why did you get up so early?- coś taki wesoły? why are you so cheerful?, what are you so cheerful about?8. (w wyrażeniach emfatycznych) what (a)- co to za dureń z niego! what a clown he is! pejor.- co za niespodzianka! what a surprise!- nie masz pojęcia, co to za rozkosz! you’ve no idea what a delight it isⅡ praep. every- co dzień/sobota every day/Saturday- co dziesięć minut/dwa tygodnie every ten minutes/two weeks- przystawał co krok he stopped with each a. every step- co jakiś czas tu zagląda, żeby sprawdzić, co robimy he looks in every now and then to check on us- opuszczał co drugą stronę he was skipping every other pageⅢ adv. (bardziej) co ciekawsze fragmenty/książki some of the more interesting sections/books- co wytrwalsi zostali do końca sztuki only the most persevering stayed till the end of the playⅣ conj. (jak) as- (ona) pracuje w tej samej firmie co ja she works for the same company as me- ten sam/to samo co zawsze the same as always- taki sam jadłospis co przed tygodniem the same menu as a week ago- to już nie ten człowiek, co dawniej he’s not the man he used to be- jest równie inteligentny, co przebiegły he’s as intelligent as he is crafty- mogła mieć równie dobrze trzydzieści co czterdzieści lat she could just as well have been thirty as forty- co ciekawe/dziwne… what’s interesting/strange…- co gorsza… what’s worse…- co więcej… what’s more…Ⅴ part. pot. (jako równoważnik zdania) boisz się, co? you’re afraid, eh? pot.- ale ona urosła, co? she’s really grown, hasn’t she?- będziemy w kontakcie, co? we’ll be in touch, right? pot.- miłe dzieciaki, co nie? nice kids, eh? pot.- nie poznajesz mnie, co? you don’t recognize me, do you?- wszyscy gdzieś jadą na wykacje, a my co? everyone’s going somewhere on holiday, and what about us?- kto cię tu wpuścił, co? who let you in, eh? pot.- i co, zdałeś egzamin? well, did you pass (the exam)?- co ty, chcesz oberwać od ojca? you don’t want to get it from your father, do you? pot.- a ty co? dzwonka nie słyszałeś? what are you doing? – didn’t you hear the bell?Ⅵ co do praep. 1. (jeśli chodzi o) as for, as far as [sb/sth] is concerned- co do mnie, nigdy w horoskopy nie wierzyłem as for me, I’ve never believed in horoscopes- co do pańskiego artykułu… as for your article…, as far as your article is concerned…2. (w sprawie) regarding, concerning- mamy zastrzeżenia co do ostatniej partii towaru we have some reservations regarding the last consignment- jego uwagi co do nowelizacji ustawy his remarks regarding a. concerning the amendment of the law3. (pod względem) regarding, concerning- ustalenia co do zakresu prac details regarding a. concerning the scope of the work- druga co do wielkości partia polityczna the second largest party- dziesiąte co do wielkości państwo świata the world’s tenth largest state4. (dokładnie) to- co do godziny/dnia to the hour/day- o siódmej co do minuty at seven o’clock sharp- przyszedł punktualnie co do minuty he came a. arrived right on the dot pot.- oddał mi wszystko co do grosza he gave me back every single penny- powtórzyła wszystko co do słowa she repeated everything word for word- zginęli wszyscy co do jednego not one of them survivedⅦ co…, (to) … conj. 1. (ile razy) each time- co wstawał, robiło mu się słabo each time he got up, he felt faint- co otworzył gazetę, wszędzie o Iraku every time he opened a newspaper, there was something about Iraq- co strzelił, to chybił every time he fired, he missed- co wspiął się wyżej, to zsuwał się each time he climbed up, he slipped down again- co premiera, to sukces each new production is/was a success2. (dla podkreślenia) co praca, to praca work is work (after all)- co chłop, to chłop you can’t beat a man (about the place)- co głowa, to głowa you can’t beat good brains- co prawda, to prawda I’ll second that- co dyrektor, to nie zwykły robotnik a director’s not just any workerⅧ czym…, tym… conj. kryt. czym starszy, tym głupszy the older he gets, the more foolish he becomes- czym większy przywódca, tym groźniejszy jego upadek the greater the leader, the further he has to fall■ a co tam what do I care?, what does it matter?- chciała pokazać, co to nie ona she wanted to show what she was made of- co jak co, ale ciasto robisz pyszne say what you like, but you make delicious cake- czego jak czego, ale pieniędzy im nie brakuje whatever they’re short of, it’s not money- co najmniej at least- co najwyżej at most- co to, to nie! pot. that’s out of the question!; no way! pot.- co (proszę)? pot. (w odpowiedzi) what?- „Adam!” – „co?” ‘Adam!’ – ‘what?’- „jesteś tam?” – „a co?” ‘are you there?’ – ‘what do you want?’- co (takiego)? (wyrażające zdziwienie) what?, really?- goście dopiero co wyjechali the guests have not long gone, the guests have only just left* * *1. pron( w pytaniach) whatto drzewo, co rośnie koło domu — the tree that grows by the house
wspominał tych, co odeszli — he remembered those who had left
zdałem egzamin, co wszystkich zaskoczyło — I passed the exam, which surprised everybody
co się stało, to się nie odstanie — what's done cannot be undone ( w równoważnikach zdań)
rób, co chcesz — do what you want
co niemiara — in abundance, (pot: cokolwiek) anything
2. partjeśli co, daj mi znać — get in touch at the slightest thing
co najwyżej — at (the) mostco gorsza — what's worse, worse still
co więcej — what's more, furthermore
co chwila/krok — every lub each minute/step
co drugi/trzeci — every second/third
co do (+gen) — ( odnośnie do) as to, as for
3. conjco do mnie — as far as I am concerned, ( dokładnie) (exact) to
4. advco strzelił, to chybił — every time he shot he missed
(pot: dlaczego) why* * *copron.1. ( zastępuje rzeczowniki) what; rób, co chcesz do what you want; czego (znowu) chcesz? what do you want (now)?; zwł. z irytacją what is it that you want (now)?; co to będzie? (= co chcesz zrobić?) what is it going to be?, what'll it be?; (= co się stanie?) what'll happen?; po co? what for?; byle co anything; Bóg wie co God knows what; diabli wiedzą co only the Devil knows; co to, to nie I won't have that; jeszcze czego! anything else?, what('s) next?; bądź co bądź anyway; w czym rzecz what's the matter; w razie czego (just) in case, if need(s) be; jak przyjdzie co do czego when the chips are down; nie ma co! there is no point; co komu do tego? it is none of anybody's business, why should it be anyone's business?, why should they care?; co mi tam! I don't care, I couldn't care less, who cares?; co będzie, to będzie happen what may; będzie co ma być what is to be, will be; what must be, must be; what will be, will be; co było, a nie jest, nie pisze się w rejestr let bygones be bygones; co z oczu, to z serca out of sight, out of mind; co się stało, to się nie odstanie what's been done cannot be undone, let bygones be bygones; co za dużo, to niezdrowo too much of a good thing, too much breaks the bag; co się odwlecze, to nie uciecze there is luck in leisure; co ma wisieć, nie utonie he that is born to be hanged shall never be drowned, if you're born to be hanged then you'll never be drowned; co nagle, to po diable haste makes waste; czym chata bogata, tym rada what's mine is yours; co ma piernik do wiatraka what do these two things have in common?, it is quite beside the point.2. (jako zaimek względny, głównie w pytaniach i zdaniach złożonych) co tchu at full l. top speed, in all haste; tyle, co kot napłakał next to nothing; co do grosza not a penny less, not a penny more; tyle pomoże, co umarłemu kadzidło it won't do any good, it won't help at all.conj.( rozpoczyna zdanie podrzędne) which.part.1. ( wyraża powtarzalność) every; co krok every step; co godzina/co chwila/co miesiąc/co roku every hour/every moment/every month/every year; co prawda admittedly; co prawda, to prawda you're right; co rusz every moment, every time; na co dzień every day; co i raz pot. every moment, every time; co kraj, to obyczaj every country has its customs; every land has its own law; so many countries, so many customs.2. ( wzmacnia przysłówki) what, still; co gorsza what's worse, worse still; co więcej what's more; co dwie głowy, to nie jedna two heads are better than one.3. (wyraża pytanie o przyczynę, cel) why; co się tak długo zastanawiasz? why have you been dwelling on it so long?The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > co
-
11 myśl
f 1. (proces myślenia) thought- myśli mi się plączą a. mącą I’m getting confused- policz to w myśli work it out a. calculate it in your mind- ogarnąć coś myślą to grasp sth (mentally)- problemy filozoficzne całkowicie zaprzątają jego myśl he is completely preoccupied with philosophical problems- ani a. nawet mi to przez myśl nie przeszło it never even crossed my mind- być zatopionym a. pogrążonym w myślach to be deep in thought- byłem myślami gdzie indziej I was miles away- myślami byłem z rodziną my thoughts were with my family- siedział na lekcji, ale był nieobecny myślami he sat in class, but his thoughts were elsewhere- mówić/odpowiadać, co komuś na myśl przyjdzie to say the first thing/reply with the first thing that comes to one’s mind- nie mógł oderwać od niej myśli he couldn’t stop thinking about her- mieć myśli zajęte kimś/czymś to be preoccupied with sb/sth- gonitwa myśli racing thoughts- na myśl o kim/o czym at the thought of sb/sth- przywodzić coś komuś na myśl książk. to make sb think of sth, to put sb in mind of sth- rozmowa z tobą przywodzi mi na myśl mojego ojca talking to you makes me think a. puts me in mind of my father- to zdjęcie przywodzi mi na myśl wakacje w Grecji this photo reminds me of my holidays in Greece- mieć kogoś/coś na myśli to mean sb/sth- wcale tego nie miałem na myśli I didn’t mean that at all- żyć myślą o kimś/o czymś książk. to live for the thought of sb/sth- żyła myślą o ukochanym the thought of her beloved kept her going- więźniowie żyli myślą o ucieczce the prisoners lived to escape- uciekać a. uciec myślą od czegoś książk. (to try) to put sth out of one’s mind, (to try) to forget sth- chciała uciec myślą od codziennych trosk she wanted to forget her everyday concerns- zwrócić się myślą a. myślami ku czemuś/komuś to turn one’s thoughts to sth/sb- rozwój myśli technicznej w ostatnich latach the development of technical thought in recent years2. (wynik rozumowania) thought, idea- zawiłe myśli filozoficzne complicated philosophical thoughts- wypowiadać a. wyrażać myśl to express a thought- wymiana myśli an exchange of ideas- czytać w czyichś myślach to read sb’s thoughts- podzielić się z kimś myślami to share one’s thoughts with sb- być z kimś jednej myśli to be of the same mind a. opinion as sb- dręczyła go myśl, że nie podoła tej pracy he was racked by the thought of not being able to cope with the job- snuły mu się po głowie leniwe myśli o wakacjach he was thinking lazily about the holidays- odpędzać natrętne myśli to try to get rid of persistent thoughts- być złej myśl to be pessimistic- przebiegła mi przez głowę myśl a thought flashed through my mind- nurtowała mnie myśl o wyjeździe I kept turning over in my mind the idea of leaving- błysnęła mi w głowie myśl, że… it flashed through my mind that…- muszę wybić sobie z głowy myśli o kupnie nowej sukienki I have to forget the idea of buying a new dress- uczepić się jakiejś myśli to cling to a thought a. an idea- opanowała a. opętała go myśl o wyjeździe za granicę he’s obsessed with the idea of going abroad- nie móc się pogodzić z myślą o czymś/że… to not be able to come to terms a. grips with the idea of sth/that…- oswoić się z myślą, że… to come to terms with the thought that…- pożegnać się z myślą o czymś przen. to kiss goodbye to the idea of sth- uderzyła mnie myśl, że… it struck me that a. I was struck by the thought that…3. (pogląd) thought- myśl filozoficzna/religijna philosophical/religious thought4. (pomysł) idea- to jest myśl! that’s a thought- bić a. łamać się z myślami to be unable to make up one’s mind- kolega podsunął mi myśl o kandydowaniu na posła a friend of mine suggested that I stand for MP- natchnąć kogoś myślą o zrobieniu czegoś to inspire sb to do sth- porzucić myśl o czymś to give up the idea of sth- zaświtała mi w głowie myśl, że… it occured to me that…- strzeliła mi do głowy myśl I had a sudden idea- nosił się z myślą o zakupie samochodu he was thinking about buying a car5. książk. (intencja) intention, intent- moją myślą było, by ten ośrodek służył wszystkim potrzebującym my idea was that the centre should serve everyone in need- myśl o budowie nowego szpitala the idea of building a new hospital- wszystko idzie po mojej myśli everything is going as I intended- w myśl czegoś in accordance with sth, according to sth- □ myśl przewodnia książk. keynote- czarne myśli gloomy thoughts książk.- złota myśl książk. words of wisdom* * *-i; -i; gen pl; -i; fmieć kogoś/coś na myśli — to have sb/sth in mind
robić coś z myślą o kimś — to do sth for sb lub for sb's sake
w myśl tej zasady... — according to this principle...
* * *f.1. thought, idea.2. (= myślenie) thinking; to mi nawet przez myśl nie przeszło it never occurred to me; coś/ktoś komuś przywodzi na myśl kogoś/coś sth/sb reminds sb of l. about sb/sth; bądź dobrej myśli hope for the best, think positive; kogo/co masz na myśli? who(m)/what do you mean?; na myśl o tym robi mi się niedobrze the very thought l. idea of it makes me sick; często wracam myślą do tamtych dni I often recall those days; błądzić gdzieś myślami be far away, fantasize about sth; być pochłoniętym (jakąś) myślą l. (jakimiś) myślami be absorbed in thought.3. (= umysł) mind; przyszło mi na myśl, że... it came to me that..., it came to my mind that..., it occurred to me that..., it crossed my mind that...; nie mogę się pogodzić z myślą, że... I cannot reconcile myself with the thought of...4. (= pojęcie, sąd) opinion, view; czarne myśli gloomy thoughts; wymiana myśli exchange of ideas l. views; czytać komuś w myślach read sb's mind; muszę zebrać myśli I need to concentrate; złota myśl aphorism; w myśl tej zasady according to this principle.5. (= idea) idea, concept; błysnęła mi myśl, że... it crossed my mind that...; podzieliła się z nami swoimi myślami na temat... she shared with us her ideas l. thoughts concerning l. on...; myśl przewodnia main l. central idea; iść za czyjąś myślą share sb's opinion; genialna myśl brilliant idea; bić się z myślami be of l. in two minds about sth; wszystko idzie po mojej myśli everything is going just as I planned; nosić się z myślą kupna domu consider l. contemplate buying a house; podsunął mi świetną myśl he gave me a great idea; robimy wszystko z myślą o ludziach potrzebujących pomocy we do everything to help the needy.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > myśl
-
12 bud|ować
impf Ⅰ vt 1. (wznosić) to build, to construct; to erect książk.- budować domy/most/drogę to build a. construct houses/a bridge/a road- budować statek to build a. construct a ship- budować rurociąg to build a. lay a pipeline ⇒ zbudować2. (tworzyć) to build (up), to create- budować socjalizm to build (up) socialism- budować ustrój/nowe struktury państwowe to create a political system/new state structures- budować lepszą przyszłość przen. to build a better future- budować akcję/atmosferę/postać to build up the action/the atmosphere/a character- budować zaufanie (do siebie) to build up mutual trust- wartości/mity, które budują tożsamość narodową the values/myths that make up a nation’s identity- elementy, które budują obraz całości elements that go together to make up a. create the whole picture- budować swoje życie na przykazaniach Bożych to base one’s life on a. live one’s life in accordance with God’s commandments ⇒ zbudować3. (konstruować) to construct- budować silniki samochodowe/roboty do prac podwodnych to construct car engines/robots for underwater work ⇒ zbudować4. Mat. (kreślić) to construct- budować trójkąt/trapez to construct a triangle/trapezium ⇒ zbudować5. przen. to inspire; to edify książk.- budować kogoś swoim przykładem to inspire sb with one’s example- budujące słowa/przykłady inspiring a. uplifting words/examples- budująca opowieść an inspiring a. heartwarming novel- budujące kazanie an inspiring sermon- budujące jest, że tyle osób zadeklarowało pomoc ofiarom powodzi it’s (very) heartening a. reassuring that so many people have pledged to help the flood victims ⇒ zbudowaćⅡ budować się 1. (stawiać sobie dom) to build a house- budują się już od roku they’ve been building their house for a year now- wiele osób buduje się teraz pod Warszawą/za miastem lots of people are having houses built outside Warsaw/outside town these days2. (być budowanym) to be built- koło nas buduje się nowa szkoła/nowe osiedle mieszkaniowe a new school/housing estate is being built not far from us3. przen. budował się jej zachowaniem he found her conduct (to be) an edifying exampleThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > bud|ować
-
13 prac|ować
impf vi 1. (trudnić się) to work; (ciężko) to labour, to toil; (być zajętym) to be busy- pracować fizycznie/umysłowo to do physical/intellectual work- pracować zawodowo/zarobkowo to have a career/a paid job- pracować społecznie to do voluntary work- pracuję zawodowo od dwudziestu lat I’ve been working for twenty years- pracować sezonowo/dorywczo to do seasonal work/odd jobs- pracować jako tymczasowo zatrudniony to temp, to work as a temp- nie mógł znaleźć stałej pracy, więc pracował dorywczo he couldn’t find a permanent job, so he was temping a. doing odd jobs- pracować bez wytchnienia/ze wszystkich sił/od świtu do nocy to work without respite/as hard as one can/from dawn to dusk- pracował w pocie czoła, aby wyżywić liczną rodzinę he worked his fingers to the bone to provide for his large family- pracować jak wół to work like a Trojan- pracować w godzinach nadliczbowych to work overtime- pracować na akord/na dniówkę to be on piecework/be paid on a daily basis- pracować na czyjeś utrzymanie a. na kogoś to work to support sb- pracuję na samochód/nowe mieszkanie I’m working to get enough money to buy a car/a new flat- bogate kraje długo pracowały na swój dobrobyt it took rich countries many years of hard work to become prosperous- pracować dla kogoś/czegoś to work for sb/sth- pracuję od lat dla ich firmy I’ve been working for their company for years- pracować nad kimś to work on sb- dużo pracował nad sobą, żeby wyćwiczyć pamięć he had to work hard to train his memory- pracować nad czymś to work at a. on sth- pisarz pracował nad nową książką the author was working on a new book- komisja sejmowa pracuje nad ustawą budżetową/o ubezpieczeniach społecznych a parliamentary committee is working on the budget bill/the social insurance bill- musisz pracować nad backhandem you must practise your backhand2. (zarobkować) to work- pracować jako nauczyciel/listonosz to work as a teacher/a postman- pracować w fabryce/w szpitalu to work at a factory/hospital- pracować w przemyśle/reklamie/ubezpieczeniach to work in industry/advertising/insurance- pracować na budowie to work as a builder a. on a building site- pracować etatowo/na pół etatu to have a full-time/part-time job- pracować w systemie zmianowym to work shifts- pracować na dziennej/nocnej zmianie to work days/nights- pracować przy sortowaniu listów to have a job sorting letters- pracować na komputerze/tokarce to work at the computer/lathe- pracować zawodowo przy domowym terminalu to telecommute- pracować głową to do intellectual work- pracować piórem to live by the pen- pracować łopatą to be a labourer- kobieta pracująca a working woman- pracujące matki working mothers3. (współpracować) to work, to cooperate (z kimś/czymś with sb/sth)- dobrze mi się z nim pracuje I like working with him- komisja pracuje z zespołem doradców the commission cooperates with a team of advisers- pracować z młodzieżą to work with young people4. (funkcjonować) [serce, płuca, nerki] to work; [biuro, sklep] to work; [maszyna, silnik] to work, to operate, to run- serce pracuje prawidłowo the heart is functioning normally- podczas pływania pracują wszystkie mięśnie when you swim, all your muscles work- jego umysł pracował sprawnie he was of sound mind- poczta dzisiaj nie pracuje the post office is closed today- sądy pracują opieszale the courts are slow in dealing with the business in hand- szpitale pracują bez przerwy hospitals work non-stop- sklepy pracują do dwudziestej shops stay open till 8 p.m.- wytwórnia pracuje na eksport/na rynek wewnętrzny the plant manufactures for export/for the home market- maszyna pracuje bez zarzutu the machine is running smoothly- tylko dwa z czterech silników pracują only two of the four engines work a. are working- pracować na zwolnionych obrotach to work a. be working at a slow pace- pracować za dwóch a. trzech to work like nobody’s business pot., to do the work of two a. three (men) pot.- czas pracuje dla niego a. na jego korzyść/przeciw niemu a. na jego niekorzyść time is on his side/against him- kto nie pracuje, ten nie je przysł. if you don’t work you shan’t eat przysł.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > prac|ować
-
14 plan
m (G planu) 1. (program działania) plan, scheme; (rozkład zajęć) schedule; (godzinowy) timetable- plan działania/kampanii a plan of action/of campaign- plan dyżurów a duty roster- plan lekcji Szkol. a (school) timetable- plan zajęć Uniw. a timetable, a class schedule- plan ucieczki an escape plan- plan wycieczki an itinerary, a travel plan- plan wydawniczy a planned publishing list, planned publications- narodowy plan gospodarczy a national economic plan- plan krótkoterminowy/długoterminowy a short-term/a long-term plan- plan pięcioletni a five-year plan- plan sześciopunktowy a six-point plan- sporządzić plan to draw up a. work out a plan- trzymać się planu to keep to a. stick to a plan- wszystko odbyło się zgodnie z planem everything went according to plan a. as planned- zatwierdzić/wykonać plan to approve/carry out a. implement a plan2. zw. pl (zamiar) plan- zmiana planów a change of plans- zmienić plany to change one’s plans- jakie masz plany na ten weekend? what are your plans for the weekend?- mieć plany co do swoich dzieci/co do przyszłości dzieci to have plans for one’s children/for one’s children’s future- mam co do Anny poważne plany, chciałbym się z nią ożenić I’m serious about Anna, I’d like to marry her- snuć plany to devise a. make plans- robić plany na przyszłość to plan ahead, to make plans for the future- zwierzyć się komuś ze swych planów to let sb in on one’s plans- mieć coś w planie to be planning sth- mieć w planie wyjazd za granicę to be planning to go abroad- w planie jest budowa nowej autostrady there are plans to build a new highway- plan się udał a. powiódł the plan worked- plan się nie udał a. nie powiódł the plan fell through a. didn’t work a. failed- pokrzyżować komuś plany to cross a. foil a. thwart sb’s plans- zniweczyć czyjeś plany to ruin sb’s plans- wprowadzić plan w życie to put a plan into operation a. to work3. (konspekt) plan- plan wypracowania/opowiadania an essay/a story outline- plan lekcji a lesson plan4. (miasta, marszruty) plan, map; (pomieszczeń, ogrodu) layout- plan pokoju the layout of a room- plan rozmieszczenia gości przy stole a seating plan5. Archit., Budow. (projekt) plan, design; (światłokopia) blueprint- plan parteru/piętra a ground/a floor plan- narysować plan pawilonu/maszyny to draw up a plan of a pavilion/a machine6. Archit. (podstawa) plan- budowla na planie krzyża/koła a building on a cruciform/circular plan7. Szt., Kino, Teatr pierwszy/drugi plan the foreground/the background także przen.- na pierwszym/drugim planie in the foreground/background- być na pierwszym planie przen. to be of prime importance- w naszym domu muzyka była zawsze na pierwszym planie in our home music was always the first a. top priority- wysunąć się na pierwszy plan, znaleźć się na pierwszym planie przen. to come to the fore8. Kino (miejsce kręcenia filmu) (film) set; (plener) location- plan ogólny a long shot- na planie on set- na planie „Batmana” on the set of ‘Batman’- wyjść na plan/zejść z planu to go on/walk off set9 przen. level, plane- akcja powieści rozgrywa się w dwóch planach czasowych the action of the novel takes place on two different time planes- plan realistyczny/symboliczny a realistic/a symbolic level a. plane□ plan awaryjny contingency plan- plan ewakuacyjny emergency evacuation plan- plan generalny master plan- plan kasowy Fin. fiscal a. financial plan- plan operacyjny a. strategiczny operational a. strategic plan, plan of operations- plan perspektywiczny long-term plan- plan regulacyjny Archit. regulating plan- plan sytuacyjny Archit. site plan- plan zagospodarowania przestrzennego Archit. development plan* * *-nu, -ny; loc sg - nie; m( zamiar) plan; ( urlopów) schedule; ( działania) scheme; (wypracowania, wykładu) outline; ( mapa) street map; FILM set; ( plener) locationpokrzyżować ( perf) czyjeś plany — to thwart sb's plans
plan zajęć — ( godzinowy) timetable; ( tematyczny) syllabus
według planu lub zgodnie z planem — according to plan
* * *mi1. (= zamiar) intention; ( działania) scheme; pokrzyżować czyjeś plany upset the l. sb's applecart, thwart sb's plans; mieć w planie plan; według planu l. zgodnie z planem according to the plan, as planned.2. (= rozkład zajęć, czynności) schedule, timetable; plan podróży itinerary; plan działania action plan; plan inwestycyjny investment plan; plan perspektywiczny long-term plan.3. (= zarys) blueprint, design; (wypracowania, wykładu) outline.4. (= rysunek) plan, map; plan miasta street map; na planie prostokąta of rectangular plan; plan badań naukowych research project; plan sytuacyjny l. działki site plan.5. film, telew. (= odległość od kamery, oka widza) ground; drugi plan background; pierwszy plan foreground; być na pierwszym planie be in the foreground l. forefront; wysuwać się na pierwszy plan come to the fore; zejść na drugi l. dalszy plan recede l. fade into the background l. distance.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > plan
-
15 pokaźnie
adv. grad. książk. [wyglądać] impressive adj.- pokaźnie wyglądający mężczyzna a hefty-looking man- ten pokaźnie wyglądający budynek to nowa biblioteka this impressive-looking building is the new library* * *adv.substantially, considerably.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > pokaźnie
-
16 przywilej
m (G przywileju) 1. (uprawnienie) privilege- przywileje szlacheckie privileges of the nobility- przywilej dyplomatyczny diplomatic privilege- otrzymać/nadać komuś przywilej to be granted/to grant sb a privilege- korzystać z przywilejów to enjoy privileges- miał ten przywilej, że odebrał dobre wykształcenie he’s been privileged to have had a good education2. Hist. charter- przywilej lokacyjny a foundation charter (for a new town)* * *-u; -e* * *miGen.pl. -ów2. ( dokument) charter; przywilej erekcyjny hist. building l. construction right l. privilege; przywilej lokacyjny hist. settlement grant; nadać przywilej grant a charter.3. prawn. lien.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > przywilej
-
17 się
pron. 1. (siebie samego) oneself- zobaczył się w lustrze he saw himself in the mirror- umyła/ubrała się she washed/dressed herself- nie widzę się w tej roli I can’t see myself in this/that role- uważaj, bo zrobisz sobie krzywdę be careful or you’ll hurt yourself- nie można myśleć tylko o sobie you can’t think only of yourself- „dla kogo to kupiłeś?” – „dla siebie” ‘who did you buy it for?’ – ‘(for) myself’- zatrzymał taksówkę i kazał się wieźć na dworzec he waved down a taxi and told the driver to take him to the station- nie pozwól mu na siebie krzyczeć don’t allow him to shout at you- nie dawaj (nikomu) sobą pomiatać don’t let people walk all over you pot.- czuć się jak u siebie to feel at home- czuj się jak u siebie make yourself at home- jestem zła na siebie I’m angry with a. at myself- sam sobie jesteś winien you have only yourself to blame2. (wzajemnie) each other, one another- znają się od dwóch lat they’ve known each other for two years- psy goniły się po trawniku the dogs were chasing one another on the grass- przeproście się say sorry to each other- spojrzeli sobie w oczy they looked into each other’s eyes- nie mogą bez siebie żyć they can’t live without each other- obie siostry są do siebie bardzo podobne the two sisters are very much alike3. (w konstrukcjach bezosobowych) ryż uprawia się w Azji rice is grown in Asia- powinno się jeść dużo warzyw one should eat a lot of vegetables- jak to się pisze? how do you spell it?- mówi się, że… they say that…, it is said that…- nigdy się nie wie one never knows4. (w funkcji podmiotu) słyszało się to i owo I’ve heard a thing or two- tutaj posadzi się żonkile I’ll/we’ll plant some daffodils here- zarabia się całkiem nieźle, co? I guess you (must) earn quite a bit, eh? pot.5. (w konstrukcjach wskazujących na sposób wykonania czynności) jak wam się mieszka w nowym domu? how’s the new house?- wygodnie ci się siedzi? are you comfortable?- tak mi się jakoś powiedziało it just came out (like that) pot.6. (w konstrukcjach biernych) dom się buduje od roku they’ve been building the house for a year now- kolacja już się robi dinner’s almost ready- już się robi! pot. I’ll be a. I’m right on it! pot.7. pot. (jako wzmocnienie) proszę pani, on się bije/kopie Miss, he’s hitting/kicking me* * *pron(inv) ( siebie samego) oneselfwidział/widzieli się w lustrze — he saw himself/they saw themselves in the mirror, ( siebie wzajemnie) each other, one another
to się dobrze nosi/pierze — it wears/washes well
* * *pron.1. zob. siebie.2. (= siebie samego) oneself; widział/widzieli się w lustrze he saw himself/they saw themselves in the mirror; laska do podpierania się a staff to support oneself with; poddawać się czemuś (uczuciu, nastrojowi) give oneself over to sth; (analizie, interpretacji) lend oneself to sth; przeistoczyć się w kogoś/coś turn into sb/sth; uważa się za artystkę she fancies herself as an artist.3. (= siebie nawzajem) each other, one another; X i Y znają się dobrze X and Y know each other very well; ci dwoje kochają się those two love each other; myślałem, że się rozumiemy I thought we understood each other l. one another; znamy się od lat we have known each other l. one another for years.4. ( tworzy stronę zwrotną czasownika) oneself; skaleczyć się hurt oneself; czesać się comb one's hair; położyć się lie down.5. ( jako odpowiednik strony biernej) ta książka sprzedaje się świetnie this book sells very well; to się dobrze nosi/pierze it wears/washes well; tak się tego nie robi that's not the way to do it.6. ( bezosobowo) you, one; zrobiło się późno it's got late; idzie się prosto one goes straight on l. ahead; nigdy się nie wie you never know, one never knows.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > się
-
18 lini|a
/'linja/ f (G D Gpl linii) 1. Mat. line- linia krzywa/łamana a curved/broken line- linia prosta a straight line- połączyć dwa punkty linią prostą to join two points with a straight line2. (kreska) line- linia ciągła/przerywana a solid/broken line- zeszyt w linię a lined a. ruled notebook- papier/zeszyt w trzy linie a three-line(d) paper/notebook3. przen. line- linia świateł a line a. shaft of light4. (granica) line- linia włosów hairline- linia horyzontu the line of the horizon, the skyline- linia brzegowa a shoreline, a coastline5. (szereg) line, row- stoły ustawione w jednej linii tables lined up- ustawić krzesła w jednej linii to arrange chairs in a line, to align chairs6. (kontur) line, outline- opływowa linia samochodu the rounded a. aerodynamic lines of a car- klasyczna linia nosa the classic line of sb’s nose- linia spódnicy the cut of a skirt- suknia o wciętej linii a narrow-waisted dress- drzewa odcinały się ciemną linią od nieba the trees cut a dark line on the horizon7. Elektr., Telekom. (przewód) line- linia telefoniczna a telephone line- linia telegraficzna a telegraph wire- sieć linii energetycznych an electric(al) power grid- linia wysokiego napięcia a high-voltage a. high-tension line8. Telekom. (połączenie) line- linia była zajęta the line was engaged a. busy US- zakłócenia na linii a bad line- są zakłócenia na linii the line a. connection is bad, the line is crackling- bezpłatna linia telefoniczna a freephone number GB, a toll-free number US9. (trasa) line, route- linia tramwajowa a tram line a. route- linia autobusowa a bus route a. service- linia kolejowa Warszawa-Kraków the Warsaw-Cracow (railway) line- tramwaj linii 33 the number 33 tram10. (w tekście) line- w ostatniej linii na tej stronie jest błąd there’s a mistake in the last line of the a. this page- możesz pisać w tej samej linii you can write on the same line11. Techn. line- linia produkcyjna/montażowa the production/assembly line- uruchomić/zatrzymać linię to start/to stop the line12. Wojsk. (stanowiska na froncie) line- linia frontu the front line- nieprzyjaciel przypuścił atak na całej linii the enemy attacked along the whole front- udało im się wydostać poza linię okrążenia they managed to break out of the encirclement- walczyć w pierwszej linii to fight in the front line- linia umocnień wroga the enemy’s line of fortifications- żołnierz z pierwszej linii a front-line soldier- krewni w linii prostej relatives a. kin in the direct line, lineal ancestors and descendants- powinowaci w linii prostej spouse’s relatives in the direct line- krewni z linii matki/ojca relatives on the mother’s/father’s side- na nim wygaśnie linia rodu with him the male line of the family will end- pochodzić w prostej linii od kogoś to be a direct descendant of sb, to be directly descended from sb- linia boczna collateral line- linia wstępująca a. wstępna lineal ancestors- linia zstępująca a. zstępna lineal descendants14. (tendencja) line- linia ideologiczna/polityczna (partii) the ideological/political line (of a party)- linia obrony/rozumowania a line of defence/thought- trzymać się obranej linii postępowania to stick to a chosen course of action15. augm. (duża linijka) ruler, rule 16. Druk. line- linia pisma a line of type- linia tekstu line (of text)17. Leśn. clearing 18. (na dłoni) line- linia głowy/serca the head/heart line- linia losu the line of fate- linia życia the life line- linie papilarne lines on the palm, fingers, and thumb; dermatoglyphics spec.- pobierać odciski linii papilarnych to take sb’s fingerprints19. Miary line 20. Sport linia autowa a touchline, a sideline- piłka wypadła za linię autową the ball went into touch- linia bramkowa a goal line- wybić piłkę z linii bramkowej to make a goal-line clearance- linia startu/mety the starting/finishing line- □ linia demarkacyjna Polit. line of demarcation, demarcation line- linia hetmańska/królewska/wieżowa Gry queen/king/rook line- linia kosmetyków Kosmet. line a. range of cosmetics- linia Maginota Hist. the Maginot line- linia melodyczna/kompozycyjna Literat., Muz. melodic/compositional line- linia naboczna Anat. lateral line (system)- linia opanowana Gry controlled square- linia przestrzenna Mat. spatial line- linia przesyłowa Elektr. transmission line- linia średnicowa Kolej. cross-town line- linia telekomunikacyjna Telekom. telecommunication(s) line- linia wodna Żegl. waterline- linia zabudowy Archit. building line- linia zmiany daty Geog. date line, International Date Line- linie lotnicze Lotn. airline- Polskie Linie Lotnicze "Lot" Lot Polish Airlines- linie oceaniczne ocean lines■ pod linię książk. lined up, in a line- w linii prostej in a straight a. direct line- stąd do miasta jest w linii prostej 5 kilometrów as the crow flies it’s five kilometres from here to the town, the town is five kilometres away as the crow flies- na linii oczu at eye level- dbać o linię pot. to watch one’s figure- iść po linii najmniejszego oporu pot. to take a. follow the line of least resistance, to take the path of least resistance US- klęska/klapa na całej linii a complete disaster/washout- ponieść porażkę na całej linii to get a (real) hiding- odnieść zwycięstwo na całej linii to win an outright victory- przegrał wybory na całej linii he suffered a crushing defeat in the election- nowa metoda zawiodła na całej linii the new method has been a complete a. total failureThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > lini|a
-
19 rozbi|ć
pf — rozbi|jać impf (rozbiję — rozbijam) Ⅰ vt 1. (potłuc) (celowo) to smash; (przypadkowo) to break- rozbić szybę kamieniem to smash/break a window-pane with a stone- rozbijać bryły węgla kilofem to break lumps of coal with a pick-axe- rozbić jajko to break an egg- rozbić talerz o ścianę to smash a plate against the wall- po wypiciu szampana rozbili kieliszki o podłogę after drinking champagne they smashed their glasses on the floor2. (roztłuc) to pound, to tenderise [mięso]- rozbić tłuczkiem mięso na kotlety to tenderise meat chops with a meat mallet3. (zniszczyć) to crash, to smash [samochód, samolot]; to wreck [dom, bunkier]- rozbił nowiutki samochód o drzewo he smashed up a brand new car against a tree- bomba rozbiła ich dom a bomb wrecked their house- pilot rozbił samolot przy lądowaniu the pilot wrecked the plane on landing4. (zranić) to hurt, to injure- upadła i rozbiła sobie kolano/łokieć she fell and hurt her knee/elbow- rozbił koledze nos he smashed his colleague’s nose- po wypadku miałam rozbitą głowę after the accident my head was injured- przez kilka dni chodził z rozbitym czołem for a few days he had a gashed a. injured forehead5. (wyróżnić części) to divide- rozbić klasę na grupy to divide the class into groups- rozbić reformę na etapy to divide the implementation of the reform into stages- rozbicie dzielnicowe Polski Hist. the period of regional disintegration in Poland (XII-XIV century)6. (rozgromić) to beat, to defeat [nieprzyjaciela, wojsko]; to break up [gang, grupę przestępców] 7. przen. to wreck [nadzieje, plany]- rozbić małżeństwo/rodzinę to break up a marriage/family- dzieci z rozbitych rodzin a. domów children from broken families a. homes8. pot. (włamać się) to break into- rozbić sklep/kiosk to break into a shop/kiosk9. (rozstawić) to put up, to pitch [namiot]- rozbiliśmy obóz nad samą rzeką we pitched camp right on the river bank10. (rozciągnąć) rozbić buty to stretch shoes- dać buty do rozbicia to have one’s shoes stretched- rozbijanie obuwia (w ogłoszeniu) shoe stretchingⅡ rozbić się — rozbijać się 1. (rozdzielić się) [towarzystwo] to split 2. (rozłożyć obóz) to pitch camp- latem wędrowny cyrk rozbijał się na błoniach in summer a circus would pitch their tent on the village green3. pot. (nie powieść się) to founder- plan budowy basenu rozbił się o brak pieniędzy the project of building a swimming pool foundered from a. for lack of fundsⅢ rozbić się 1. (rozpaść się) [filiżanka, wazon] to break- talerz spadł na posadzkę i rozbił się the plate fell to the floor and broke2. (zostać zniszczonym) [samochód, samolot, statek] to crash- okręt rozbił się o skały the ship crashed on the rocks- samochód/autobus rozbił się o drzewo the car/coach crashed into a tree- samolot rozbił się o zbocze góry the plane crashed into the mountain3. (ulec wypadkowi) [osoba] to crash- rozbił się (jadąc) motocyklem he had a crash while riding his motorbike4. (rozprysnąć się) [fala] to break Ⅳ rozbijać się 1. (urządzać awantury) rozbijał się po pijanemu when drunk, he would ask for trouble 2. pot. rozbijać się sportowym wozem po mieście to cruise around the town in a sports car- rozbijać się taksówkami to drive around ostentatiously in taxisThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > rozbi|ć
-
20 z|erwać
pf — z|rywać impf (zerwę — zrywam) Ⅰ vt 1. (oderwać) to tear [sth] off, to tear off; to pick, to pluck [owoc, kwiat, listek]- zerwać plaster z rany to tear a plaster off a wound- wichura zerwała dach z budynku the storm blew the roof off the building- wiatr zerwał mu czapkę z głowy the wind blew his cap off his head- rzeka zerwała most the river washed away the bridge- zerwać strunę/linę (holowniczą) to break a string/towline- zrywać kwiaty/owoce to pick flowers/fruit2. (unieważnić) to break [sth] off, to break off, to sever [umowę, stosunki, więzi, zaręczyny]- piosenkarka zerwała kontrakt z wytwórnią the singer broke off her contract with the studio3. (poderwać) [hałas, huk, wystrzał] to start- huk zerwał go z łóżka the bang made him jump out of the bedⅡ zerwać się — zrywać się 1. (urwać się) [lina, sznur] to break- pies zerwał się z uwięzi the dog slipped its leash2. (poderwać się) to spring up, to jump- zerwać się z łóżka to jump out of bed- zerwać się z krzesła to spring out of a chair- stado ptaków zerwało się z drzewa a flock of birds flew out of the tree- oddział zerwał się do ataku the unit sprang into action3. (zacząć się) [wiatr] to get up; [burza] to break- zerwały się oklaski applause burst out4. pot. (wstać z łóżka) to get up- zerwać się o świcie to get up early5. pot. (uciec) to push off pot.- a co ty tu robisz, zrywaj się stąd! what are you doing here? push off at once!- zerwać się ze szkoły/z pracy to bunk off school/to skive (off) work■ zerwać się jak oparzony to leap to one’s feet- zerwać się kimś to break a. split up with sb- zerwali ze sobą po ośmiu latach narzeczeństwa they split up after being together for eight years- zerwać z czymś to give up a. quit sth- zerwać z paleniem to give up smoking- zerwać z nałogiem to break a. kick a habit- zerwać z przeszłością to start a new lifeThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > z|erwać
См. также в других словарях:
new building — A structure new from the ground up. A building, constructed in part from an older building but so entirely changed in plan, structure, dimensions, and general appearance as to become in a fair sense and according to the common understanding of… … Ballentine's law dictionary
freeze new building — stop new construction … English contemporary dictionary
NEW YORK CITY — NEW YORK CITY, foremost city of the Western Hemisphere and largest urban Jewish community in history; pop. 7,771,730 (1970), est. Jewish pop. 1,836,000 (1968); metropolitan area 11,448,480 (1970), metropolitan area Jewish (1968), 2,381,000… … Encyclopedia of Judaism
New York State Education Department Building — New York State Department of Education Building U.S. National Register of Historic Places … Wikipedia
Building regulations in England and Wales — Building regulations are statutory instruments that seek to ensure that the policies set out in the relevant liegislation are carried out and Building regulations approval is required for most building work in the UK. Building regulations that… … Wikipedia
New Toronto — Neighbourhood Old Post Office 2930 Lake Shore Boulevard West at Islington Avenue Motto: Intelligence, I … Wikipedia
Building Schools for the Future — (BSF) is the name of the UK Government s investment programme in secondary school buildings in England. The program is very ambitious in its costs, timescales and objectives, with politicians from all parties supportive of the principle but… … Wikipedia
New Vrindaban — Unincorporated Town The Palace of Gold … Wikipedia
New South Church (Boston, Massachusetts) — New South Church, on Church Green, Boston, ca.1858 New South Church (1714 1866) was a congregational unitarian church of the New South Society in Boston, Massachusetts, located on Church Green at the corner of Summer Street and Bedford Street.… … Wikipedia
New Delhi Railway Station — New Delhi Indian Railway Station Entrance to the New Delhi Railway Station complex … Wikipedia
New Castle County, Delaware — County courthouse … Wikipedia
